WATERTORENPRIJS

De watertorenprijs wordt uitgereikt aan de eigenaar van een watertoren die recent de beste herbestemming realiseerde. De prijs bestaat behalve uit de eer uit een speciaal daartoe door Niko Hoebe ontworpen plaquette. Het is de bedoeling dat de prijswinnende herbestemmingen een inspiratiebron vormen voor andere initiatiefnemers.

Beoordelingscriteria
Het bestuur van de Nederlandse Watertoren Stichting (NWS) hanteert de volgende vier criteria bij het vaststellen van de kwaliteit van de herbestemming: 1 het respecteren van de bestaande kwaliteiten; 2 de meerwaarde van de herbestemming: is er sprake is van een toegevoegde kwaliteit die berust op de combinatie van oud en nieuw; 3 de functionaliteit van de herbestemming, ofwel is er sprake van een passende huisvesting voor de nieuwe functie in het herbestemde bouwwerk en tenslotte 4 de duurzaamheid van de herbestemming.



Watertorenprijs 2016: Groningen Noorderbinnensingel

Dankzij de bewonderenswaardige vasthoudendheid van een aantal betrokkenen kon het ontwerp waarmee Luc Veeger in 1991 de prijsvraag won na 25 jaar gerealiseerd worden. De toren keert met zijn nieuwe functie terug in het hart van de Groninger samenleving. De spectaculaire ruimte in het enorme reservoir wordt volledig uitgenut en is in alle onderdelen voor de bezoeker te ervaren. Van de halfronde lekvloer onder het reservoir en het cirkelvormige amfitheater tot de ruimte in de bovenste helft van het reservoir onder de schitterende houten kapconstructie.

 



Watertorenprijs 2014: Sint Jansklooster

Bij de herbestemming van de toren van Sint Jansklooster tot uitzichttoren komt het uitzonderlijke ruimtelijke karakter van een watertoren als bij geen andere herbestemming van een watertoren in binnen- of buitenland tot zijn recht. Door de publieke nieuwe functie kan iedereen het bijzondere interieur ervaren alvorens te genieten van het schitterende uitzicht over het Nationale Park Weerribben-Wieden.

open



Watertorenprijs 2012: Oost Souburg

De watertorenprijs is toegekend aan Jan van Munster voor de voorbeeldige herbestemming van de watertoren van Oost Souburg en het omliggende terrein. Op zorgvuldige wijze is een integraal plan uitgevoerd. De toren vormt het hart en meest beeldbepalende element van de nieuwe situatie. De toren is voorzien van een glazen opbouw die een fraai contrast vormt met de overwegend gesloten toren. Het perceel rond de toren is in samenhang met de toren en de bestaande omgeving aangepakt. Daarbij is de landschappelijke inrichting en de nieuwe bebouwing bestaande uit een woonhuis en een drietal paviljoens tot een fraaie eenheid gesmeed.

Bijzonder is dat deze toren in 1994 ook de allereerste watertorenprijs kreeg.

open



Watertorenprijs 2010: Delft

De eigenaren van de Delftse watertoren Anne-Marie Wegh en Werner Bremer, kregen de prijs uitgereikt, voor de schitterende herbestemming van de toren. In één groot gebaar biedt een elegante witte ruimtelijke structuur plaats aan een aantal ruimten en de verticale ontsluiting. De ingreep, ontworpen dood Ana Rocha, respecteert niet alleen de bestaande kwaliteiten, maar versterkt ze en maakt ze toegankelijk voor het publiek.

open



Watertorenprijs 2008: Dordrecht

De waarde van het project stijgt ver uit boven de herbestemming van de toren en de directe omgeving. De inspirerende nieuwe functie en de publieke ontsluiting van het gebied zijn van betekenis voor heel Dordrecht. De stad krijgt er een fantastische attractie bij. Met de herbestemming zijn de potenties van de locatie tot het uiterste benut, met de watertoren als grote blikvanger. Villa Augustus kan bovendien een belangrijke rol vervullen als voorbeeld en aanjager voor de verdere ontwikkeling van dit stadsdeel. Tenslotte moet ook de rol van de gemeente in deze genoemd worden. Ze heeft de kwaliteiten van de bijzondere locatie goed ingeschat en ze speelde een belangrijke ondersteunde rol bij de ontwikkeling van de plannen.

De watertorenprijs is toegekend aan Dorine de Vos, Daan van der Have en Hans Loos, naast eigenaren ook de initiatiefnemers van de uitzonderlijke herbestemming van de watertoren en de omliggende terreinen tot 'Villa Augustus'.

open



Watertorenprijs 2006: Moordrecht

De kwaliteit van de herbestemming van de toren van Moordrecht tot woning bestaat uit de ruimtelijkheid van de woning. Daardoor blijft het oorspronkelijke karakter van de schacht van de watertoren ervaarbaar. Tegelijkertijd vormt deze ruimtelijkheid de basis voor de kwaliteit van de woning die zich in de schacht bevindt. De verschillende onderdelen van de woning vormen afwisselend intieme plekken en ruimten van waaruit men de verre omtrek overziet.

De watertorenprijs 2006 is toegkend aan de heer A. de Wit, eigenaar van de watertoren van Moordrecht. Eric Scholman van het architectenbureau RPHS ontwierp de prachtige ruimtelijke woning in de schacht van de toren.

open 



Watertorenprijs 2004: Soest

De hoedanigheid van de watertoren heeft de opdrachtgevers en de ontwerpers geïnspireerd tot het ontwikkelen van een zeer bijzondere woning, terwijl tegelijkertijd het karakter van de bestaande toren werd versterkt door de woonfunctie op geraffineerde wijze tot uitdrukking te brengen in het uiterlijk. De herbestemmingoperatie heeft meer opgeleverd dan een bijzondere woning en een behouden watertoren. Er is een unieke nieuwe situatie gecreëerd. Het bouwwerk wint aan kwaliteit, terwijl de watertoren fungeerde als inspiratiebron voor het bijzondere karakter van de woonfunctie.

De herbestemming is ontworpen door ZECC- architecten

open


foto: ZECC

Watertorenprijs 2002: Alkmaar

De prijs is toegekend aan 'Noordwestzes architecten en ontwerpers', in het bijzonder Niko Hoebe en Lody Trap. Dankzij hun visie, inzet, vindingrijkheid en talent kon de nieuwe functie op een fantastische wijze in de bestaande toren gerealiseerd worden. Niko Hoebe is de inspirator van de herbestemming, Lody Trap maakte het prachtige ontwerp.

Er is een intrigerend nieuw geheel ontstaan. De bestaande watertoren en de nieuwe ingrepen vormen samen een intrigerend samenhangend geheel. De combinatie van oud en nieuw leidt hier tot bijzondere nieuwe kwaliteiten. Het robuuste karakter van het industriële bouwwerk is in de gehele toren ervaarbaar. De verschillende onderdelen van de toren zoals de schacht, de lekvloer, het reservoir, zijn herkenbaar gebleven. Er is dankbaar gebruik gemaakt van het feit dat de toren geen topmonument is. Dat gaf de vrijheid om de noodtrap aan de buitenkant te plaatsen, de reservoirommanteling te doorbreken en het dakpaviljoen toe te voegen. Juist die ingrepen maken op passende wijze duidelijk dat de toren een andere functie kreeg.

open



Watertorenprijs 2000: Kwadijk

Een herbestemming kan een bijzondere meerwaarde krijgen als de combinatie van bestaand gebouw en nieuwe functie inspireert tot bijzondere oplossingen die bij nieuwbouw niet mogelijk waren geweest. Dat is bij de herbestemming van de Kwadijkse watertoren zeker gebeurd. De mogelijkheden die het bijzondere bouwwerk biedt zijn op een aantal punten aangegrepen om de woning een bijzondere kwaliteit te geven. De woonfunctie profiteert van de watertoren. In de eerste plaats door de woning bovenin de toren te situeren. Daardoor kan men genieten van een adembenemend uitzicht over het Noord-Hollandse landschap. De aanwezigheid van de waterreservoirs inspireerde tot de realisatie van een 'jungle' op de verdieping waar zich voorheen het onderste van de twee reservoirs bevond. De bodem en het onderste deel van de reservoirwand werden bewaard en vormen in de nieuwe opzet een vijver. Samen met de karakteristieke sfeer van de bestaande ruimte, de inrichting met trappen, houten vlonders en de aankleding met grote planten is hier een heel bijzondere ruimte ontstaan. Als doosjes hangen een ontvangstruimte, een kantoortje en een logeerkamer aan de bodem van het bovenste reservoir. De bodem van dit reservoir is benut voor de relaxverdieping met een enorm bad en een sauna. De prijs is overhandigd aan de eigenaren, de heer en mevrouw Speeckaert, het ontwerp is van:de Belgische architecten Christine Remen en Hendrik Tytgat.

open



Watertorenprijs 1999: Middelburg

De prijs is toegekend aan de heer A.J.J. de Pagter, die de watertoren in Middelburg en het erachter gelegen pompstation heeft laten opknappen en verbouwen. De begane grond heeft hij als kantoor in gebruik genomen. Boven in de toren is een woning, die bereikbaar is via een naast de toren geplaatste lift. Het ontwerp is gemaakt door Bert Gillissen.

open



Watertorenprijs 1998: Sneek

De prijs is toegekend aan Henk Greydanus, die zijn jongensdroom werkelijkheid heeft laten worden door de watertoren in zijn woonplaats Sneek te verbouwen en in gebruik te nemen als kantoor voor zijn bedrijf.

 open



Watertorenprijs 1997: 's-Hertogenbosch

De herbestemming is al net zo tegendraads als de toren zelf. Anders dan gebruikelijk is hier sprake van een proces dat meer dan tien jaar geleden begon en nog steeds niet afgerond is. Het bestuur van de NWS heeft veel waardering voor de strategie van de stapsgewijze aanpak in combinatie met de grote mate van zelfwerkzaamheid. Op die wijze kon met de beperkte beschikbare middelen de functie groeien in de grote binnenruimte van de watertoren.
De prijs wordt echter in de eerste plaats toegekend vanwege het feit dat er een bijzondere stedelijke functie in de toren gehuisvest is, waarvan het karakter goed past bij de markante toren. De robuuste monumentaliteit van de watertoren vormt een herkenbare thuisbasis voor de belangrijke maatschappelijke instelling.

open



Watertorenprijs 1996: Zaltbommel

De Watertorenprijs 1996 is toegekend aan de eigenares van de oude watertoren in Zaltbommel, Lenneke Beetstra, voor de voorbeeldige wijze waarop deze vervallen toren is opgeknapt.

open



Watertorenprijs 1995: Schoonhoven

De voorbeeldige herbestemmingsoperatie kan als uitermate geslaagd worden gekenschetst. Het succes wordt voor een belangrijk deel gedragen door de zeer populaire, pittoreske architectuur van de toren en de bevlogenheid van de personen achter de stichting 'Behoud Watertoren Schoonhoven', op hun beurt gesteund door de publiek opinie. Juist omdat de kwaliteiten van de toren berusten op de architectuur was het uitgangspunt om de toren te restaureren en er een publieke functie aan te geven zeer sterk. Daarmee blijft de toren niet alleen gespaard als een onderdeel van het beeld van Schoonhoven, maar ook een onderdeel van het Schoonhovense culturele leven.

open



Watertorenprijs 1994: Oost Souburg

Het plan van 1993 is zeer bescheiden. Het uitgangspunt van het plan is het optimaal benutten van de kwaliteit van de aanwezige ruimten in de toren. Het uiterlijk van de toren blijft in de oorspronkelijke staat. In het interieur vindt een aantal aanpassingen plaats. Het kelderreservoir wordt toegankelijk gemaakt, evenals het hoogreservoir. De begane grond krijgt het karakter van een ontvangstruimte. De tentoonstellingsruimten op de verdiepingen behouden hun bijzondere karakter, alleen de bereikbaarheid ervan wordt verbeterd. Zo werden de steile trappen naar de verdiepingen vervangen door goed beloopbare trappen, terwijl het vertikale transport van grote kunstwerken verbeterde door de vergroting van de hijsluiken. Op de begane worden er enkele dienstruimten toegevoegd zoals als een toilet en een ruimte voor de suppoosten. De zorgvuldige vormgeving van de aanpassingen ligt in het verlengde van het karakter van de toren. De nieuwe elementen hebben daardoor een onopvallend en vanzelfsprekend karakter.

open